Antarktyka w „dziurze grawitacyjnej”. To jedna z przyczyn zlodowacenia?

17 lutego 2026, 11:50

Natężenie pola grawitacyjnego Ziemi nie jest równomierne. W jednych miejscach jest ono słabsze, w innych silniejsze. Stąd, między innymi, biorą się różnice w poziomie wody w oceanach. W miejscach gdzie grawitacja jest słabsza, poziom oceanu jest nieco niższy, gdyż woda odpływa do miejsc o silniejszej grawitacji. Najsłabsza zaś grawitacja jest nad Antarktydą. Lodowy kontynent znajduje się w „dziurze grawitacyjnej”. Alessandro M. Forte i Petar Glišović z Institut de Physique du Globe de Paris prześledzili ruch skał, który w ciągu milionów lat doprowadził do powstania tej „dziury”.



Plemnik i jajo

Ludzki gen spermy ma 600 mln lat

19 lipca 2010, 14:22

W toku ewolucji gatunków geny zmieniały się i mnożyły swoje odmiany. Dziś wiemy, że ewolucja potrafi być całkiem szybka, kiedy trzeba a najszybciej zmieniającymi się genami są te odpowiedzialne za rozmnażanie. Z jednym wyjątkiem.


Nowy rekordzista prędkości lotu poziomego

9 listopada 2016, 12:40

Moloski brazylijskie (Tadarida brasiliensis) są najszybszymi lotnikami w świecie zwierząt. Dotąd rekordy prędkości lotu poziomego przypisywano przedstawicielom rodziny jerzykowatych (Apodidae); jerzyk zwyczajny (Apus apus) potrafi np. osiągnąć szybkość ponad 100 km/h.


Zwierzęta bez mózgu też śpią. Sen pojawił się jako funkcja metaboliczna, a nie neurologiczna?

20 maja 2021, 09:01

Studia nad snem są prowadzone zwykle pod kątem badań neurologicznych i tak też jest postrzegana rola snu. Tymczasem badania nad jednymi z najprostszych zwierząt – hydrami – wskazują, że sen pojawił się na długo przed pojawieniem się mózgu. A pojawił się z powodów metabolicznych.


Ogrzewanie w meksykańskiej fali

2 czerwca 2011, 10:08

Pingwiny cesarskie (Aptenodytes forsteri) są w stanie przetrwać trudną antarktyczną zimę, ponieważ zbijają się w ciasne grupy. Naukowców od lat zastanawiało jednak, co z osobnikami pozostającymi na flankach: przecież nie może im być równie ciepło jak ptakom stojącym w samym centrum. Nagranie poklatkowe ujawniło jednak, że pingwiny niepostrzeżenie się przemieszczają i w związku z tym struktura grupy stale się przebudowuje.


Jak ciała gnu, które utonęły, migrując, zasilają rzeczny ekosystem

20 czerwca 2017, 10:40

Co roku przez Afrykę migruje ponad milion gnu. Wiele antylop tonie, pokonując rzekę Mara. Biolodzy po raz pierwszy pokusili się o zliczenie ginących zwierząt i o określenie ich wpływu na ekologię rzeki.


Chrząszcz z Polski pierwszym gatunkiem zidentyfikowanym w skamieniałych odchodach

1 lipca 2021, 09:31

Drobny chrząszcz sprzed milionów lat jest pierwszym gatunkiem owada, który został zidentyfikowany w skamieniałych odchodach – tzw. koprolicie. Pochodzą one przypuszczalnie od przodka dinozaurów, zamieszkującego obszar dzisiejszego Śląska – informują naukowcy w Current Biology.


Lśnienie nad lśnieniami

11 września 2012, 10:40

Najintensywniej lśniącymi żywymi obiektami na Ziemi są owoce pewnej rośliny z subsaharyjskiej Afryki. Pollia condensata, bo o niej mowa, oszukuje swym wyglądem. Po pierwsze, we wnętrzu tak zachwalanych jagód kryją się jedynie suche nasiona o niedużej wartości odżywczej. Po drugie, metaliczny błękit nie jest wynikiem zastosowania jakichś szczególnych barwników.


Sikora bogatka dysponuje samokontrolą porównywalną do szympansiej

1 sierpnia 2018, 05:15

Badacze z Uniwersytetu w Lund odkryli, że sikora bogatka (Parus major) dysponuje dużą samokontrolą, którą można porównać do występującej u szympansów i krukowatych.


Ocean zmienia kolor. To skutek zmian klimatu

14 lipca 2023, 11:09

W ciągu ostatnich 20 lat doszło do znacznych zmian koloru oceanów. To globalny trend, którego najbardziej prawdopodobną przyczyną jest globalne ocieplenie, informują naukowcy z MIT, brytyjskiego Narodowego Centrum Oceanograficznego, University of Maine i Oregon State University. Zmiany obejmują aż 56% oceanów, czyli powierzchnię większą niż powierzchnia wszystkich lądów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk